Prof. Dr. Budak, " Salgından çıkışımızın anahtarı aşıdır”

Tüm dünyayı bir yılı aşkın süredir etkisi altına alan Covid-19 pandemisine karşı aşılama çalışmaları Türkiye'de de devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), her yıl Nisan ayının son haftasını "Dünya Aşılanma Haftası” olarak gündeme alıyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak ve günümüzde önemi daha da anlaşılan bu hafta dolayısıyla, sırası gelen tüm vatandaşları Covid-19 pandemisine karşı aşılanmaya davet etti.

2021-04-28 17:32:35 yerel
Prof. Dr. Budak, " Salgından çıkışımızın anahtarı aşıdır”

Tüm dünyayı bir yılı aşkın süredir etkisi altına alan Covid-19 pandemisine karşı aşılama çalışmaları Türkiye’de de devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ),  her yıl Nisan ayının son haftasını “Dünya Aşılanma Haftası” olarak gündeme alıyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak ve günümüzde önemi daha da anlaşılan bu hafta dolayısıyla, sırası gelen tüm vatandaşları Covid-19 pandemisine karşı aşılanmaya davet etti. EÜ Aşı Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yüksel Gürüz ise aşıların  tarihi gelişimi ve birey ve toplum sağlığını korumadaki öneminden bahsetti.

Pandeminin başında TÜBİTAK’ın çağrısıyla hızla aşı geliştirme çalışmalarına başladıklarını ifade eden Rektör Budak, “Üniversitemizin üzerinde çalıştığı DNA aşı modeli, çok kısa bir süre içerisinde FAZ-I çalışmalarına başlayacak. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatı ve Sanayi Teknoloji Bakanımız, Sayın Sağlık Bakanımız ile TÜBİTAK Başkanımızın yoğun çabasıyla tüm projelere inanılmaz bir ekonomik destek verildi. Bu pandemi süreci bizlere aşıların ne kadar önemli olduğunu bir kez daha acı bir tecrübe ile hatırlattı. Ege Üniversitesi olarak ülkemizin özellikle sağlık alanında öncü kuruluşlarından biriyiz. Bu bilinçle aşı çalışmalarımıza yönelik ‘Aşı Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi’ni kurduk. Dünyayı kasıp kavuran bu pandemiden çıkışımızın en büyük anahtarı aşılardır. Aşı sırası gelen tüm vatandaşlarımızı hızla aşılarını olmaya davet ediyorum. Bu, hem kendimizin hem de sevdiklerimizin sağlığını korumak için oldukça elzemdir” diye konuştu.

Aşıların modern tıbbın en büyük kazanımı olduğunun söyleyen EÜ Aşı Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yüksel Gürüz ise  “Aşılar candır, hayatımızı kurtardığı gibi, sağlıklı günlerimizi de bize hediye ederler. Aşı, sadece bireyi değil toplumu korur. Aşılanmayı reddeden bir birey toplum içinde hastalığın saklandığı bir yuvadır. Apartmanlarda tek bir daire ilaçlama yaptırmazsa haşere mücadelesi nasıl kısa süreli etkin olursa, toplumda aşılanmayı reddeden bireylerin varlığı da toplum sağlığı için böyle bir tehdittir. Aşı sırası gelenlerin aşılanması, sadece kendilerini korumaz, aşı sırası gelmeyenleri, aşıya ulaşamayan bireyleri de korur” dedi.

 “Vatandaşlarımız aşılardan kaçmasın”

Prof. Dr. Gürüz, “Aşı sırası gelenlerin zaman kaybetmeden, çok özel bir durumları söz konusu değilse, en yakın yetkili sağlık kuruluşlarında aşılarını olmalarını şiddetle öneriyorum. Aşı olduktan sonra olası yan etkiler açısından yanınıza bir refakatçi bulundurun ve en az 30 dakika sağlık kurumunun yakınında olun. Ciddi bir yan etki olmayacaktır. Özellikle ikinci dozdan sonra yan etkiler daha sık ortaya çıkıyor. Ülkemizde yaygın kullanılan inaktif aşı için yan etki görülme sıklığı yüzde 5, neredeyse tamamına yakını grade 1 dediğimiz çok hafif geçen şikâyetler. Aşı yerinde ağrı, halsizlik, ateş, bulantı, kusma, hipotanyon veya hipertansiyon, ishal gibi. Hepsi çok kısa sürede; birkaç saat, birkaç gün içinde tamamen geçiyor. Covid-19 belli hastalığı olan, ileri yaş grubundaki kişileri öldüren veya ağır sekellere neden olan tehlikeli bir hastalık. Nadir ve hafif yan etkiler, yoğun bakımda günlerce şuurunuz olmadan yatmaktan bin kere evladır. Lütfen aşılardan kaçmayın. Son aylarda kaybettiğimiz vatandaşlarımızın tamamının ya aşılanma sırası gelmemiş ya da aşılanma sırası geldiği halde aşılanmayı reddeden kişiler olduğunu özellikle vurgulamak isterim” dedi.

 Aşı tarihine değinen Prof. Dr. Yüksel Gürüz, “Türkiye’de aşılamanın geçmişine bakacak olursak Leydi Mary Montagu, 1717-1721 yılları arasında ülkesine yazdığı mektuplarda İstanbul’da çiçek hastalığına karşı aşı denilen bir şey yapıldığını hayretle bildirmektedir. Bu mektup aşı yapımına ilişkin ulaşılmış en eski belgedir. 1885’te dünyada ilk defa çiçek aşısı uygulaması için Osmanlı’da kanun çıkarıldı. Yine 1885’te dünyada ilk kuduz aşısı Fransa’da geliştirildi. 1887’nin Ocak ayında kuduz aşısı Osmanlı’ya getirildi. Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’de Zoeros Paşa’nın kliniğinde ‘Dâu’l-Kelb (Daülkelp) ve Bakteriyoloji Ameliyathanesi (Kuduz Tedavi Müessesesi)’ kuruldu. Bu kurum dünyada üçüncü, doğunun ise ilk kuduz merkezi oldu. 1911’de tifo aşısı, 1913’te kolera, dizanteri ve veba aşıları Türkiye’de ilk kez hazırlandı ve uygulandı. 1927’de verem aşısı üretmeye başladık. Hıfzıssıhha Enstitüsünün kuruluşuyla  1928’de aşı üretimi merkezileştirildi. 1931-1996 arasında tetanos ve difteri aşıları üretildi. 1937’de kuduz serumu üretilmeye başlandı. 1940’lı yıllara kadar tifo, tifüs, difteri, BCG, kolera, boğmaca, tetanos, kuduz aşıları seri olarak üretiliyordu. Hatta 1938’de kolera salgını sırasında Çin’e bile aşı gönderildi. 1942’de tifüs aşısı ve akrep serumu üretimine başlandı” dedi.

Puan Durumu
  • TakımlarPO
  • 1 Beşiktaş 84 40
  • 2 Galatasaray 84 40
  • 3 Fenerbahçe 82 40
  • 4 Trabzonspor 71 40
  • 5 Sivasspor 65 40
  • 6 Hatayspor 61 40
  • 7 Aytemiz Alanyaspor 60 40
  • 8 Fatih Karagümrük 60 40
  • 9 Gaziantep FK 58 40
  • 10 Göztepe 51 40
  • 11 Atiker Konyaspor 50 40
  • 12 Başakşehir 48 40
  • 13 Çaykur Rizespor 48 40
  • 14 Kasımpaşa 46 40
  • 15 Evkur Yeni Malatyaspor 45 40
  • 16 Antalyaspor 44 40
  • 17 Kayserispor 41 40
  • 18 BB Erzurumspor 40 40
  • 19 MKE Ankaragücü 38 40
  • 20 Gençlerbirliği 38 40
  • 21 Denizlispor 28 40
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Adana Demirspor 70 34
  • 2 Giresunspor 70 34
  • 3 Yilport Samsunspor 70 34
  • 4 Istanbulspor 64 34
  • 5 Altay İzmir 63 34
  • 6 Altınordu 60 34
  • 7 Keçiörengücü 58 34
  • 8 Ümraniyespor 51 34
  • 9 Tuzlaspor 47 34
  • 10 Bursaspor 46 34
  • 11 Royal Hastanesi Bandirmaspor 42 34
  • 12 Boluspor 42 34
  • 13 Balıkesirspor 35 34
  • 14 Adanaspor 34 34
  • 15 Menemenspor 34 34
  • 16 Akhisar Belediyespor 30 34
  • 17 Ankaraspor 26 34
  • 18 Eskişehirspor 8 34
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Manchester City 83 36
  • 2 Manchester United 70 36
  • 3 Leicester City 66 36
  • 4 Chelsea 64 36
  • 5 Liverpool 63 36
  • 6 Tottenham Hotspur 59 36
  • 7 West Ham United 59 36
  • 8 Everton 56 36
  • 9 Arsenal 55 36
  • 10 Leeds United 53 36
  • 11 Aston Villa 49 36
  • 12 Wolverhampton Wanderers 45 36
  • 13 Crystal Palace 44 36
  • 14 Southampton 43 36
  • 15 Burnley 39 36
  • 16 Newcastle United 39 36
  • 17 Brighton & Hove Albion 38 36
  • 18 Fulham 27 36
  • 19 West Bromwich Albion 26 36
  • 20 Sheffield United 20 36
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Atlético Madrid 83 37
  • 2 Real Madrid 81 37
  • 3 FC Barcelona 76 37
  • 4 Sevilla FC 74 37
  • 5 Real Sociedad 59 37
  • 6 Real Betis 58 37
  • 7 Villarreal CF 58 37
  • 8 RC Celta 53 37
  • 9 Athletic Club 46 37
  • 10 Granada CF 45 37
  • 11 CA Osasuna 44 37
  • 12 Cádiz CF 43 37
  • 13 Valencia CF 42 37
  • 14 Levante UD 40 37
  • 15 Deportivo Alavés 38 37
  • 16 Getafe CF 37 37
  • 17 SD Huesca 33 37
  • 18 Elche CF 33 37
  • 19 Real Valladolid 31 37
  • 20 SD Eibar 30 37
  • Detaylı puan durumu için tıklayın