Türkiye bilgi ve iletişim teknolojileri sektörünün büyüklüğü

TÜBİSAD "Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü 2019 Yılı Pazar Verileri”ni açıkladı. Bu verilere göre sektör, TL bazında bir önceki yıla oranla yüzde 14'lük büyüme ile 152,7 milyar TL'lik hacme ulaştı. İstihdamını 143 bin kişiye çıkaran sektörün ihracatı da 6,5 milyar TL olarak gerçekleşti.

2020-06-02 17:03:48 ekonomi
Türkiye bilgi ve iletişim teknolojileri sektörünün büyüklüğü

Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD), 2019 yılı “Bilgi ve İletişim Teknoloji Sektörü Pazar Verileri”ni dijital ortamda düzenlenen bir toplantıda açıkladı. Açılış konuşmasını TÜBİSAD Başkanı Kübra Erman Karaca'nın yaptığı toplantıda, TÜBİSAD Bilgi Merkezi Komisyonu Başkanı Levent Kızıltan ve Deloitte Türkiye Ortağı Hakan Göl, rapor hakkında açıklamalarda bulundu. Etkinlikte “Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü 2020 Değerlendirmesi” başlıklı bir panel de düzenlendi. TÜBİSAD Bilgi Merkezi Komisyonu Başkanı Levent Kızıltan'ın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, CONTEXT Türkiye Ülke Müdürü Erol Kuseyri ile TÜBİSAD Yönetim Kurulu Üyeleri Atilla Kayalıoğlu, Mehmet Ali Akarca, Burak Aydın ve Aslı Derbent, sektörün 2019 performansı ve geleceği hakkında görüşlerini paylaştılar. 
 
Bilişim sektörüne destek yeni normale adapte olmak için gerekli
TÜBİSAD Yönetim Kurulu Başkanı Kübra Erman Karaca, şu ifadeleri kullandı: “Ekonomimizin büyüme hızında bir süredir gözlemlenen yavaşlamaya ve konjonktürel açıdan belirsizliklerin egemen olduğu bir döneme rağmen, Türkiye'de bilgi ve iletişim teknolojileri sektörü Türk Lirası bazında 2019 yılında da büyümesini sürdürdü. Bununla birlikte, COVID-19 salgınının bir sonucu olarak, 2019 yılı verilerini de hem dünyanın hem de sektörün karşı karşıya olduğu ‘yeniden başlangıç' koşullarına göre değerlendirmenin daha sağlıklı olacağı düşüncesindeyim. Küresel ekonomide daralma beklentileri ve bilgi ve iletişim teknoloji sektörünün ‘yeni normal' dönemine yapacağı potansiyel katkılar ışığında, sektörümüze yönelik yatırımların hızlı ve verimli bir şekilde artmasının, ülke ekonomimizin sürdürülebilir büyümesi ve kalkınmasına her zamankinden daha yüksek bir katkı sunacağını öngörebiliyoruz. Sektörümüzün Türk Lirasında göstermiş olduğu büyüme performansını ne yazık ki dolar bazında göremiyoruz. 2017 yılından bu yana devam eden bir daralma trendi, içinde bulunduğumuz dönemde özellikle üzerinde durmamız gereken bir konudur. Türk Lirası bazında sektörümüzün göstermiş olduğu büyüme performansına rağmen yüzde 11,8 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon oranını ve sektörümüzün mevcut potansiyelini göz önünde bulundurduğumuzda çok daha yüksek büyüme oranlarına ulaşmamız gerektiğini de ifade etmeliyiz. Bilgi ve iletişim teknolojileri sektörünün ekonomik büyümenin lokomotifi olduğu gerçeği, rakamlar göz önünde bulundurulduğunda bir kez daha ortaya çıkıyor. Bu lokomotifi akılcı yatırımlarla ve girişimciliğin önünü açan politikalarla desteklediğimizde ülkemizin büyüme hızına ve küresel rekabet gücüne sağlanacak katkının da artacağı aşikârdır. Elbette COVID-19 salgını bu durumu daha net bir şekilde ortaya koydu. Günümüzün getirdiği olağanüstü çalışma koşulları açısından baktığımızda telekomünikasyon sektörü uzaktan bağlanma ve bireysel kesime olan hakimiyeti ile gelişme potansiyeline sahipken, bilgi teknolojileri sektörü ise yatırımların azalması ve hizmet ihtiyacının da yavaşlaması nedeni ile süreçten olumsuz etkilenebilir. Olumsuz etkilerin yaşanmaması adına tüm sektörlerde yükselen dijital dönüşüm farkındalığının yaygınlaştırılması gerekiyor. Ayrıca, yazılım ve bilişim sektörünün de ülkemizin olumsuz etkilenen diğer sektörlere uygulayacağı tüm desteklerden yararlandırılması yaşamsal önem taşıyor.”

Dolar bazındaki küçülme ülkemizin teknolojiye daha az yatırım yaptığına işaret ediyor
TÜBİSAD Bilgi Merkezi Komisyonu Başkanı Levent Kızıltan raporun bulgularıyla ilgili şu görüşleri paylaştı: “Teknokentlerimizin kaydettiği büyüme oldukça sevindirici. Gerek şirket sayısı gerekse çalışan sayıları açısından sektörümüzün yüksek potansiyelini sergiliyorlar. Finans sektörü yazılımlarının en fazla ilgi çeken bileşenler olduğunu görüyoruz. Burada banka teknoloji birimlerinin şirketleşerek Ar-Ge Merkezi değerlendirmeleri içinde yer almaları farkı yaratan unsur oluyor. Teknoloji donanımı üretimimiz ve teknoloji altyapı yazılımları (veri tabanları-işletim sistemleri-analitik araçlar, orta katman yazılımları vb.) üretim becerimiz halihazırda sınırlı olduğu için söz konusu ürünler yerel üretim gibi görünen yazılım ve hizmetlerin büyük bir bölümünün içinde yer almaya devam ediyorlar. Bu nedenle de pazarın Amerikan Doları bazında küçülmesi aslında ülkemizin teknolojide geçmişe kıyasla 2018'den bu yana daha az yatırım yaptığına işaret ediyor.”
 
Deloitte Türkiye Ortağı Hakan Göl şunları ekledi: “5 trilyon dolara yaklaşan Küresel Bilgi ve İletişim Pazarı'nda ülkemiz için büyük fırsatlar olduğunu düşünüyoruz. Özellikle istihdam ve katma değerin yüksek olduğu yazılım ve hizmet alanlarında insan kaynağımızı rekabetçi hale getirip, özellikle Amerika gibi büyük pazarlarda varlık gösterebiliriz. Uluslararası pazarlara yönelirken unutulmaması gereken bir konu da sürdürülebilir bir ihracat başarısı için dinamik bir iç pazar olması gerektiğidir.”
 
2019 Bilgi ve İletişim Sektörü Pazar Büyüklüğü
TÜBİSAD raporuna göre, Türkiye bilişim sektörünün 2019 yılı büyüklükleri şu şekilde sıralandı:
 
Bilgi ve İletişim Teknolojileri toplam sektör büyüklüğü Türk Lirası bazında yüzde 14'lük büyüme ile 2019 yılında 152,7 milyar TL'lik hacme ulaştı. ABD doları bazında değerlendirildiğinde ise sektör büyüklüğü bir önceki yıla kıyasla yüzde 3 oranında daralarak 26,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.
 
Toplam sektör büyüklüğünü oluşturan iki ana unsurdan birisi olan bilgi teknolojileri Türk Lirası bazında yüzde 22'lik büyüme ile 2019 yılında 56,1 milyar TL'ye, İletişim Teknolojileri ise yüzde 11'lik büyüme ile 96,6 milyar TL'ye ulaştı.
 
Bilgi Teknolojileri :
2019 yılında 56,1 milyar TL'lik büyüklüğe ulaşan Bilgi Teknolojileri sektörünün alt kategorilerindeki büyüklükler şöyle oldu:
 
Bilgi Teknolojileri Donanım: 20,4 milyar TL
Bilgi Teknolojileri Yazılım: 23,4 milyar TL
Bilgi Teknolojileri Hizmet: 12,2 milyar TL
 
İletişim Teknolojileri:
İletişim Teknolojileri sektörü 2019 yılında 96,6 milyar TL büyüklüğe sahip oldu. Alt kategorilerin dağılımı ise şöyle oldu:
 
İletişim Teknolojileri Donanım: 29,9 milyar TL
İletişim Teknolojileri Elektronik Haberleşme: 66,6 milyar TL
 
Ürün ve Hizmetlerin Menşei:
Bilgi Teknolojileri sektöründe üretilen hizmetlerin yüzde 81'i ile üretilen yazılımların yüzde 69'u yerli menşeili olurken, bilgi teknolojileri donanımlarının yüzde 83'ü ile iletişim teknoloji donanımlarının yüzde 84'ü ithal menşeili oldu.
 
İstihdam
2019 yılında sektörün toplam istihdamı 143 bin kişiye çıktı. Toplam istihdamda yüzde 4'lük bir artış kaydedildi.  Sektörün toplam istihdamının yüzde 77'si Bilgi Teknolojileri kategorisinde bulunuyor.
 
Teknokentler
Teknokentlerde büyüme sürdü, 2019 yılında teknokentlerde yaratılan ciro bir önceki yıla göre yüzde 43 oranında artarak 22,9 milyar TL'ye ulaştı. 2019 yılında toplam sektör hacminin yüzde 14'ü teknokentlerde yaratıldı.
 
İhracat
Sektörün ihracat performansı TL bazında yüzde 27'lik büyüme ile 6,5 milyar TL olarak gerçekleşirken, 2019 yılında ABD Doları bazında bir önceki yıla kıyasla yüzde 8'lik artışla toplam 1,1 milyar dolar seviyesinde ihracat gerçekleşti. Toplam ihracatın yüzde 75'i Avrupa Birliği ülkelerine yapıldı. İhracat performansını artırılması için teknoloji firmalarının kurumsal kapasitelerinin artırılmasına ek olarak pazar çeşitliliği faaliyetlerinin de desteklenmesi gerekiyor.

Önümüzdeki beş yılda en fazla etkiye sahip olacak sektörler
TÜBİSAD'ın “Bilgi ve İletişim Teknoloji Sektörü 2019 Yılı Pazar Verileri” Raporu'nda BİT şirketlerinin beklenti ve öngörülerine de yer verildi. Rapora göre, şirket temsilcileri önümüzdeki beş yılda sektörün üzerinde etkili olacak teknolojik alanları şöyle sıraladı:
Bulut Teknolojisi, Yapay Zeka, Dijital Dönüşüm, Analitik/Büyük Veri, Siber Güvenlik, Eski Sistemlerin Modernizasyonu, Blockchain, Gelişen Teknolojiler (3D yazıcılar, sanal gerçeklik, vs).

Puan Durumu
  • TakımlarPO
  • 1 Beşiktaş 67 31
  • 2 Fenerbahçe 63 32
  • 3 Galatasaray 62 32
  • 4 Trabzonspor 58 33
  • 5 Gaziantep FK 50 31
  • 6 Aytemiz Alanyaspor 49 32
  • 7 Hatayspor 49 32
  • 8 Fatih Karagümrük 49 33
  • 9 Göztepe 46 33
  • 10 Sivasspor 44 31
  • 11 Atiker Konyaspor 40 31
  • 12 Antalyaspor 39 32
  • 13 Çaykur Rizespor 36 32
  • 14 Kasımpaşa 35 32
  • 15 Evkur Yeni Malatyaspor 33 31
  • 16 MKE Ankaragücü 33 31
  • 17 Başakşehir 33 32
  • 18 Kayserispor 33 31
  • 19 Gençlerbirliği 31 31
  • 20 BB Erzurumspor 28 32
  • 21 Denizlispor 26 31
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Giresunspor 60 29
  • 2 Yilport Samsunspor 57 29
  • 3 Adana Demirspor 55 29
  • 4 Altay İzmir 53 29
  • 5 Altınordu 52 29
  • 6 Istanbulspor 51 29
  • 7 Keçiörengücü 49 29
  • 8 Tuzlaspor 41 29
  • 9 Bursaspor 40 28
  • 10 Royal Hastanesi Bandirmaspor 39 29
  • 11 Ümraniyespor 38 28
  • 12 Boluspor 35 29
  • 13 Balıkesirspor 32 29
  • 14 Adanaspor 31 28
  • 15 Menemenspor 30 29
  • 16 Akhisar Belediyespor 25 29
  • 17 Ankaraspor 19 28
  • 18 Eskişehirspor 8 29
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Manchester City 74 32
  • 2 Manchester United 60 30
  • 3 Leicester City 56 30
  • 4 Chelsea 54 31
  • 5 Liverpool 52 31
  • 6 West Ham United 52 30
  • 7 Tottenham Hotspur 49 30
  • 8 Everton 47 29
  • 9 Leeds United 45 31
  • 10 Aston Villa 44 30
  • 11 Arsenal 42 30
  • 12 Wolverhampton Wanderers 38 31
  • 13 Crystal Palace 38 31
  • 14 Southampton 36 30
  • 15 Burnley 33 30
  • 16 Brighton & Hove Albion 32 30
  • 17 Newcastle United 29 30
  • 18 Fulham 26 32
  • 19 West Bromwich Albion 21 30
  • 20 Sheffield United 14 30
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Atlético Madrid 66 29
  • 2 FC Barcelona 65 29
  • 3 Real Madrid 63 29
  • 4 Sevilla FC 58 29
  • 5 Real Sociedad 46 29
  • 6 Real Betis 46 29
  • 7 Villarreal CF 46 29
  • 8 Levante UD 38 30
  • 9 RC Celta 37 29
  • 10 Athletic Club 37 30
  • 11 Granada CF 36 29
  • 12 Cádiz CF 35 30
  • 13 Valencia CF 33 29
  • 14 CA Osasuna 31 29
  • 15 Getafe CF 30 30
  • 16 SD Huesca 27 30
  • 17 Real Valladolid 27 29
  • 18 Elche CF 26 30
  • 19 Deportivo Alavés 24 30
  • 20 SD Eibar 23 30
  • Detaylı puan durumu için tıklayın