KIDEM TAZMİNATI FONU ve TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?

Cumhurbaşkanının 2022 yılında yürürlüğe gireceğini duyurduğu tamamlayıcı emeklilik sistemi ile günümüzde uygulanan kıdem tazminatının çalışma dönemi boyunca ödenen primler ile fonlaştırılarak emeklilik sistemine entegre edilmesi planlanlanıyor. Her ne kadar kanun değişikliğine ilişkin tasarı resmi olarak paylaşılmamışsa da, basına yansıdığı kadarıyla yapılması düşünülen düzenleme ile işçi, işveren bünyesinde çalıştığı her bir yıl için 30 günlük ücreti yerine, 19 günlük ücretini kıdem tazminatı olarak alabileceği belirtildi.

2020-06-28 17:32:39 ekonomi
KIDEM TAZMİNATI FONU ve TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?

 Günümüzde uygulanan sistemin hukuki olarak karşılaştırılmasını Lider Hukuk Bürosu Avukatı Zafer Binici detaylı olarak anlattı.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatından tamamen işveren sorumlu. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise işçinin maaşından her ay %3 kıdem tazminatı kesintisinin fona aktarılarak iş akdi sona erdiğinde doğacak işverenin yükü işçiye ve diğer paydaşlara dağıtılacak olup işçiye külfet yüklenirken, işverenin yükü yarı yarıya azaltılıyor. Konuya istinaden merak edilenleri cevaplayan Avukat Zafer Binici; Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatı fesih ile alınması gereken toplu ödeme niteliğinde olduğunu ve İşçi, işveren bünyesinde çalıştığı her bir yıl için 30 günlük ücret aldığını belirtti. Binici; Getirilmesi planlanan düzenlemede ise bir yılını tamamlayan çalışanın 19 günlük ücretini kıdem tazminatı olarak alacağını, kalan 11 günün ise fonda tutulmaya devam edilerek emeklilik sistemine entegre edileceğini söyledi.

Lider Hukuk Bürosu ortağı Avukat Zafer Binici konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatı çalışanın fesih tarihindeki son ücreti üzerinden hesaplanmaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise her ay maaşta yapılacak kesintiler fonda biriktirilecektir. Bu da çalışanların kıdem tazminat miktarının düşmesine neden olacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği işçiye aynı olarak sağlanan sosyal yardım ve haklar da eklenerek giydirilmiş ücret üzerinden hesaplama yapılmaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise maaş kesintileri üzerinden fona aktarım yapılacağından bu sosyal yardım ve hakların kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmama riski bulunmaktadır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği, işçinin bordro ve sigorta kayıtları gerçeği yansıtmadığı durumlarda mahkemelerce gerçek ücret tanık anlatımları ve emsal ücret araştırması ile tespit edilerek kıdem tazminatı hesaplanmaktadır. Ancak getirilmesi planlanan düzenleme ile dava süreçlerine son verilmesi planlandığından kurumlara bildirilen ücretin, gerçek ücretin altında olması durumunda çalışanların hak kaybına uğramasına neden olabilecektir.

Yürürlükte olan mevzuat gereği çalışanlar, iş akdinin sona erdiği tarihten başlayarak bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile kıdem tazminatı alabilmektedirler. Getirilmesi planlanan düzenleme ile birlikte çalışanların uzun dava süreçlerinde önemli bir getiri sağlayan faiz getirisi de önemli ölçüde ortadan kaldırılmaktadır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği işçinin kıdem tazminatına hak kazanmak için muvazzaf askerlik, evlilik, yaş dışında emeklilik koşullarını sağlamak gibi kanuni nedenlerini sağlaması, iş akdini istifa dışında haklı nedenle kendisinin sona erdirmesi veyahut işverenin iş akdini haklı neden dışında sona erdirmesi gerekmektedir. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise işçinin istifası ya da işçinin haklı nedenle iş akdinin sonlandırılması durumunda dahi fonda biriken tutarlar korunacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatına hak kazanmak için 4857 s. İş Kanuna dayalı bir çalışan olmak gerekmektedir. Esnaf işletmesinde,  ev hizmetlerinde çalışanlar, çıraklar, sporcular gibi iş kanuna tabi olmayan hizmet sözleşmesi ile çalışanlar kıdem tazminatı alma hakkı bulunmamaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede İş Kanununa tabi olmayan çalışanlara yönelik hak sağlanması sağlıklı olacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatına hak kazanabilmek için aynı işveren yanında en az 1 yıl çalışmak gerekmektedir. Ancak getirilmesi düşünülen düzenlemede yılı doldurmamış olsa bile çalışılan gün sayısına göre prim fon hesabında kalmaya devam edecektir.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatı talebinin iş akdinin feshinden 5 yıl içinde ileri sürülmemesi durumunda alacak zaman aşımına uğramaktadır.  Ancak yeni sistemde fona devir sağlandığından zaman aşımı söz konusu olmayacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği her ne kadar kıdem tazminatı imtiyazlı ve öncelikli bir alacak olsa da işverenin batması, iflas etmesi gibi durumlarda alacağın tahsil edilememe riski bulunmaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise devlet garantili fona devir sağlandığından alacağın tahsil edilememe riski bulunmamaktadır.

Puan Durumu
  • TakımlarPO
  • 1 Aytemiz Alanyaspor 20 8
  • 2 Fenerbahçe 20 9
  • 3 Galatasaray 17 9
  • 4 Gaziantep FK 14 9
  • 5 Fatih Karagümrük 13 9
  • 6 Başakşehir 13 9
  • 7 Beşiktaş 13 8
  • 8 Atiker Konyaspor 12 8
  • 9 Çaykur Rizespor 12 8
  • 10 Kasımpaşa 12 9
  • 11 Hatayspor 12 7
  • 12 Göztepe 11 8
  • 13 Evkur Yeni Malatyaspor 11 8
  • 14 Sivasspor 9 8
  • 15 Trabzonspor 9 9
  • 16 Antalyaspor 9 9
  • 17 BB Erzurumspor 8 8
  • 18 Kayserispor 7 8
  • 19 Gençlerbirliği 5 8
  • 20 Denizlispor 5 8
  • 21 MKE Ankaragücü 2 7
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Altınordu 20 10
  • 2 Adana Demirspor 18 9
  • 3 Keçiörengücü 18 10
  • 4 Tuzlaspor 18 9
  • 5 Istanbulspor 17 9
  • 6 Yilport Samsunspor 17 10
  • 7 Giresunspor 15 9
  • 8 Bursaspor 14 10
  • 9 Balıkesirspor 14 10
  • 10 Altay İzmir 13 8
  • 11 Akhisar Belediyespor 13 10
  • 12 Adanaspor 12 9
  • 13 Ümraniyespor 10 10
  • 14 Royal Hastanesi Bandirmaspor 8 10
  • 15 Boluspor 7 10
  • 16 Menemenspor 6 8
  • 17 Ankaraspor 5 9
  • 18 Eskişehirspor 1 10
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Tottenham Hotspur 20 9
  • 2 Liverpool 20 9
  • 3 Chelsea 18 9
  • 4 Leicester City 18 9
  • 5 Southampton 17 9
  • 6 Everton 16 9
  • 7 Aston Villa 15 8
  • 8 West Ham United 14 9
  • 9 Wolverhampton Wanderers 14 9
  • 10 Manchester United 13 8
  • 11 Crystal Palace 13 9
  • 12 Arsenal 13 9
  • 13 Manchester City 12 8
  • 14 Leeds United 11 9
  • 15 Newcastle United 11 9
  • 16 Brighton & Hove Albion 9 9
  • 17 Burnley 5 8
  • 18 Fulham 4 9
  • 19 West Bromwich Albion 3 9
  • 20 Sheffield United 1 9
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Real Sociedad 23 10
  • 2 Atlético Madrid 20 8
  • 3 Villarreal CF 19 10
  • 4 Real Madrid 17 9
  • 5 Cádiz CF 14 10
  • 6 Granada CF 14 9
  • 7 Sevilla FC 13 8
  • 8 Athletic Club 12 9
  • 9 Valencia CF 12 10
  • 10 Getafe CF 12 9
  • 11 Elche CF 12 8
  • 12 Real Betis 12 10
  • 13 FC Barcelona 11 8
  • 14 CA Osasuna 11 9
  • 15 Deportivo Alavés 10 10
  • 16 SD Eibar 10 10
  • 17 Real Valladolid 9 10
  • 18 Levante UD 7 9
  • 19 SD Huesca 7 10
  • 20 RC Celta 7 10
  • Detaylı puan durumu için tıklayın