KIDEM TAZMİNATI FONU ve TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?

Cumhurbaşkanının 2022 yılında yürürlüğe gireceğini duyurduğu tamamlayıcı emeklilik sistemi ile günümüzde uygulanan kıdem tazminatının çalışma dönemi boyunca ödenen primler ile fonlaştırılarak emeklilik sistemine entegre edilmesi planlanlanıyor. Her ne kadar kanun değişikliğine ilişkin tasarı resmi olarak paylaşılmamışsa da, basına yansıdığı kadarıyla yapılması düşünülen düzenleme ile işçi, işveren bünyesinde çalıştığı her bir yıl için 30 günlük ücreti yerine, 19 günlük ücretini kıdem tazminatı olarak alabileceği belirtildi.

2020-06-28 17:32:39 ekonomi
KIDEM TAZMİNATI FONU ve TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?

 Günümüzde uygulanan sistemin hukuki olarak karşılaştırılmasını Lider Hukuk Bürosu Avukatı Zafer Binici detaylı olarak anlattı.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatından tamamen işveren sorumlu. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise işçinin maaşından her ay %3 kıdem tazminatı kesintisinin fona aktarılarak iş akdi sona erdiğinde doğacak işverenin yükü işçiye ve diğer paydaşlara dağıtılacak olup işçiye külfet yüklenirken, işverenin yükü yarı yarıya azaltılıyor. Konuya istinaden merak edilenleri cevaplayan Avukat Zafer Binici; Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatı fesih ile alınması gereken toplu ödeme niteliğinde olduğunu ve İşçi, işveren bünyesinde çalıştığı her bir yıl için 30 günlük ücret aldığını belirtti. Binici; Getirilmesi planlanan düzenlemede ise bir yılını tamamlayan çalışanın 19 günlük ücretini kıdem tazminatı olarak alacağını, kalan 11 günün ise fonda tutulmaya devam edilerek emeklilik sistemine entegre edileceğini söyledi.

Lider Hukuk Bürosu ortağı Avukat Zafer Binici konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatı çalışanın fesih tarihindeki son ücreti üzerinden hesaplanmaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise her ay maaşta yapılacak kesintiler fonda biriktirilecektir. Bu da çalışanların kıdem tazminat miktarının düşmesine neden olacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği işçiye aynı olarak sağlanan sosyal yardım ve haklar da eklenerek giydirilmiş ücret üzerinden hesaplama yapılmaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise maaş kesintileri üzerinden fona aktarım yapılacağından bu sosyal yardım ve hakların kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmama riski bulunmaktadır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği, işçinin bordro ve sigorta kayıtları gerçeği yansıtmadığı durumlarda mahkemelerce gerçek ücret tanık anlatımları ve emsal ücret araştırması ile tespit edilerek kıdem tazminatı hesaplanmaktadır. Ancak getirilmesi planlanan düzenleme ile dava süreçlerine son verilmesi planlandığından kurumlara bildirilen ücretin, gerçek ücretin altında olması durumunda çalışanların hak kaybına uğramasına neden olabilecektir.

Yürürlükte olan mevzuat gereği çalışanlar, iş akdinin sona erdiği tarihten başlayarak bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile kıdem tazminatı alabilmektedirler. Getirilmesi planlanan düzenleme ile birlikte çalışanların uzun dava süreçlerinde önemli bir getiri sağlayan faiz getirisi de önemli ölçüde ortadan kaldırılmaktadır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği işçinin kıdem tazminatına hak kazanmak için muvazzaf askerlik, evlilik, yaş dışında emeklilik koşullarını sağlamak gibi kanuni nedenlerini sağlaması, iş akdini istifa dışında haklı nedenle kendisinin sona erdirmesi veyahut işverenin iş akdini haklı neden dışında sona erdirmesi gerekmektedir. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise işçinin istifası ya da işçinin haklı nedenle iş akdinin sonlandırılması durumunda dahi fonda biriken tutarlar korunacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatına hak kazanmak için 4857 s. İş Kanuna dayalı bir çalışan olmak gerekmektedir. Esnaf işletmesinde,  ev hizmetlerinde çalışanlar, çıraklar, sporcular gibi iş kanuna tabi olmayan hizmet sözleşmesi ile çalışanlar kıdem tazminatı alma hakkı bulunmamaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede İş Kanununa tabi olmayan çalışanlara yönelik hak sağlanması sağlıklı olacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatına hak kazanabilmek için aynı işveren yanında en az 1 yıl çalışmak gerekmektedir. Ancak getirilmesi düşünülen düzenlemede yılı doldurmamış olsa bile çalışılan gün sayısına göre prim fon hesabında kalmaya devam edecektir.

Yürürlükte olan mevzuat gereği kıdem tazminatı talebinin iş akdinin feshinden 5 yıl içinde ileri sürülmemesi durumunda alacak zaman aşımına uğramaktadır.  Ancak yeni sistemde fona devir sağlandığından zaman aşımı söz konusu olmayacaktır.

Yürürlükte olan mevzuat gereği her ne kadar kıdem tazminatı imtiyazlı ve öncelikli bir alacak olsa da işverenin batması, iflas etmesi gibi durumlarda alacağın tahsil edilememe riski bulunmaktadır. Getirilmesi planlanan düzenlemede ise devlet garantili fona devir sağlandığından alacağın tahsil edilememe riski bulunmamaktadır.

Puan Durumu
  • TakımlarPO
  • 1 Beşiktaş 67 31
  • 2 Fenerbahçe 63 32
  • 3 Galatasaray 62 32
  • 4 Trabzonspor 58 33
  • 5 Gaziantep FK 50 31
  • 6 Aytemiz Alanyaspor 49 32
  • 7 Hatayspor 49 32
  • 8 Fatih Karagümrük 49 33
  • 9 Göztepe 46 33
  • 10 Sivasspor 44 31
  • 11 Atiker Konyaspor 40 31
  • 12 Antalyaspor 39 32
  • 13 Çaykur Rizespor 36 32
  • 14 Kasımpaşa 35 32
  • 15 Evkur Yeni Malatyaspor 33 31
  • 16 MKE Ankaragücü 33 31
  • 17 Başakşehir 33 32
  • 18 Kayserispor 33 31
  • 19 Gençlerbirliği 31 31
  • 20 BB Erzurumspor 28 32
  • 21 Denizlispor 26 31
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Giresunspor 60 29
  • 2 Yilport Samsunspor 57 29
  • 3 Adana Demirspor 55 29
  • 4 Altay İzmir 53 29
  • 5 Altınordu 52 29
  • 6 Istanbulspor 51 29
  • 7 Keçiörengücü 49 29
  • 8 Tuzlaspor 41 29
  • 9 Bursaspor 40 28
  • 10 Royal Hastanesi Bandirmaspor 39 29
  • 11 Ümraniyespor 38 28
  • 12 Boluspor 35 29
  • 13 Balıkesirspor 32 29
  • 14 Adanaspor 31 28
  • 15 Menemenspor 30 29
  • 16 Akhisar Belediyespor 25 29
  • 17 Ankaraspor 19 28
  • 18 Eskişehirspor 8 29
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Manchester City 74 32
  • 2 Manchester United 60 30
  • 3 Leicester City 56 30
  • 4 Chelsea 54 31
  • 5 Liverpool 52 31
  • 6 West Ham United 52 30
  • 7 Tottenham Hotspur 49 30
  • 8 Everton 47 29
  • 9 Leeds United 45 31
  • 10 Aston Villa 44 30
  • 11 Arsenal 42 30
  • 12 Wolverhampton Wanderers 38 31
  • 13 Crystal Palace 38 31
  • 14 Southampton 36 30
  • 15 Burnley 33 30
  • 16 Brighton & Hove Albion 32 30
  • 17 Newcastle United 29 30
  • 18 Fulham 26 32
  • 19 West Bromwich Albion 21 30
  • 20 Sheffield United 14 30
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Atlético Madrid 66 29
  • 2 FC Barcelona 65 29
  • 3 Real Madrid 63 29
  • 4 Sevilla FC 58 29
  • 5 Real Sociedad 46 29
  • 6 Real Betis 46 29
  • 7 Villarreal CF 46 29
  • 8 Levante UD 38 30
  • 9 RC Celta 37 29
  • 10 Athletic Club 37 30
  • 11 Granada CF 36 29
  • 12 Cádiz CF 35 30
  • 13 Valencia CF 33 29
  • 14 CA Osasuna 31 29
  • 15 Getafe CF 30 30
  • 16 SD Huesca 27 30
  • 17 Real Valladolid 27 29
  • 18 Elche CF 26 30
  • 19 Deportivo Alavés 24 30
  • 20 SD Eibar 23 30
  • Detaylı puan durumu için tıklayın